Szkoły naukowe

Do głównych zadań szkół naukowych prowadzonych na Wydziale Inżynierii Zarządzania zalicza się:

  • kształtowanie specjalizacji naukowej i budowa wiodącego w kraju zespołu naukowego pracowników Wydziału;
  • wspieranie rozwoju i awansu naukowego młodych naukowców poprzez badania prowadzące do uzyskiwania stopni naukowych oraz promowanie ich udziału w konferencjach i innych przedsięwzięciach naukowych;
  • tworzenie podstaw badawczych do ubiegania się o krajowe i międzynarodowe granty i projekty badawcze;
  • tworzenie silnego zespołu eksperckiego.
  •  

Na Wydziale Zarządzania realizowane są cztery szkoły naukowe:

  • Szkoła Naukowa w zakresie prognozowania i foresightu technologicznego
  • Szkoła Naukowa w zakresie zarządzania jakością
  • Szkoła Naukowa w zakresie logistyki
  • Szkoła Naukowa w zakresie zarządzania marketingiem

 

Szkoła Naukowa w zakresie prognozowania i foresightu technologicznego

Zespół badawczy zaangażowany w obszar prognozowania i foresightu technologicznego, składa się z czterech samodzielnych pracowników nauki posiadających stopień naukowy doktora habilitowanego oraz dziesięciu pracowników ze stopniem doktora. Dotychczasowa działalność wykonawców Szkoły Naukowej, tworzących podlaskie centrum kompetencji w zakresie foresightu i nowoczesnych technologii, skupia się na rozwoju metodyki zastosowań foresightu technologicznego jako instrumentarium kształtowania polityki innowacyjnej oraz jako nowej metody zarządzania w inżynierii produkcji usprawniając tym samym kreowanie innowacyjnych postaw. Głównym celem naukowym szkoły naukowej jest rozwój metodologii zastosowań foresightu technologicznego jako instrumentu kształtowania polityki innowacyjnej w sferze produkcyjnej i usługowej.

W ramach Szkoły Naukowej działania realizowane z zakresu programów foresight znalazły swoje odzwierciedlenie w wykonywanych badaniach naukowych. W wyniku wykonanych prac badawczych powstało wiele publikacji, referatów i prezentacji, a szereg kolejnych jest w trakcie przygotowywania. W trakcie dotychczasowej realizacji Szkoły Naukowej znajdowało się również kilka grantów badawczych promotorskich i własnych:

  • Grant badawczy NCN N N115 157239 promotorski pt. Hybrydowa metodyka badawcza foresightu technologicznego, kierownik projektu – prof. J. Nazarko, główny wykonawca – dr A. Magruk; 2010-2012.
  • Grant badawczy własny NCN N N115 419440 pt. Scenariusze w antycypowaniu i kształtowaniu przyszłości w badaniach foresightowych , kierownik projektu – prof. J. Nazarko, główny wykonawca –dr A. Kononiuk, 2011-2013.
  • Grant NCN 2011/01/N/HS4/05607 (dla młodych pracowników nauki) pt. Opracowanie metodyki mapowania technologii na potrzeby badań foresightowych ; promotor w projekcie – prof. J. Nazarko, główny wykonawca – dr A. Gudanowska, 2011-2013.

 Wymiernym efektem prac Szkoły Naukowej są również przygotowywane i zrealizowane rozprawy habilitacyjne i doktorskie oraz przeprowadzanie postępowań o nadanie odpowiednich stopni naukowych, a także znaczące powiększenie dorobku publikacyjnego.

Szkoła Naukowa w zakresie zarządzania jakością

Doskonalenie jakości jest jedną z najpewniejszych dróg rozwojowych przedsiębiorstwa, dziesiątki badań przeprowadzonych w kraju i za granicą dowodzą znaczenia jakości w przedsiębiorstwach rożnych typów. W związku z tym tematyka zarządzania jakością stała się jednym z istotnych kierunków badawczych Wydziału Inżynierii Zarządzania. W ostatnich latach liczna grupa pracowników Wydziału Zarządzania prowadzi systematyczne badania w następujących obszarach wchodzących w zakres zarządzania jakością:

  • narzędzia kontroli i doskonalenia jakości produkcji,
  • metodyki doskonalenia procesów przedsiębiorstwa,
  • standardowe systemy zarządzania jakością,
  • doskonalenie jakości w sferze usług,
  • doskonalenie jakości w sektorze publicznym, a także
  • badanie związków doskonalenia jakości z innowacyjnością i rozwojem przedsiębiorstwach.

Naukową szkołę zarządzania jakością na Wydziale Zarządzanie charakteryzuje różnorodność podejść i metod badawczych. Znajdują się tu prace o charakterze teoretycznym, które prezentują oryginalne spojrzenia na wybrane problemy zarządzania jakością w przedsiębiorstwach. Prace te często są uzupełnione jakościowym materiałem empirycznym. Są też prace badawcze oparte na próbach badawczych przedsiębiorstw, najczęściej obiektami badań są przedsiębiorstwa z regionu w którym funkcjonuje Wydział, a nawet samo funkcjonowanie Wydziału. Są  też prace oparte na studiach przypadków i badaniach o technicznym charakterze przeprowadzonych w wybranych przedsiębiorstwach. Obszar badawczy zarządzania jakością jest o tyle ciekawy i atrakcyjny, że posiada duży potencjał wdrożeń aplikacyjnych wyników badań przeprowadzonych przez pracowników oraz dorobku naukowego wypracowanego przez tę szkołę na świeci. Wybrane prace badawcze oraz wdrożeniowe, które przynajmniej w części były poświęcone zarządzaniu jakością przedstawia się poniżej:

  • Opracowanie metody pomiaru jakości usług, grant habilitacyjny MNiSW, N N115 326834, 2008–2010, kierownik dr inż. Wiesław Urban.
  • Metody rozwiązywania współczesnych problemów w zarządzaniu organizacjami, praca statutowa S/WZ/3/2015, 2015-2017, kierownik dr hab. inż. Wiesław Matwiejczuk, prof. nzw., Katedra Organizacji i Zarządzania.
  • Nowoczesne metody zarządzania produkcją i logistyką, praca statutowa S/WZ/1/2014, 2014-2016, kierownik dr inż. Katarzyna Halicka, Informatyki Gospodarczej i Logistyki.
  • Przeprowadzenie szkolenia z obszaru 5S CEDEC International sp. z o.o., praca wdrożeniowa PB, 2016, kierownik dr inż. Anna Małgorzata Olszewska.
  • Wykonanie projektu badawczego Lean Management w firmie Kinga Kinga Sp. z o. o., praca wdrożeniowa PB, 2013, kierownik dr inż. Wiesław Urban.
  • Diagnoza strumienia wartości oraz projektowanie usprawnień w firmie AVA Sp. z o.o., praca wdrożeniowa PB, 2012, kierownik dr inż. Wiesław Urban.

W ostatnich czterech latach opublikowano ponad czterdzieści publikacji dotyczących zarządzania jakością. Znajdują się pośród nich prace mające znaczenie na skalę krajową oraz międzynarodową, w tym w pismach z JCR z obliczanym wskaźnikiem Impact Factor. Poniżej przedstawia się najważniejsze publikacje związane ze szkołą naukową zarządzania jakością:

  • Ejdys, A. Matuszak-Flejszman, M. Szymanski, L. Ustinovicius, G. Shevchenko, A. Lulewicz-Sas, Crucial factors for Improving the ISO14001 Environmental Management System. Journal of Business Economics and Management, 2016, z. 17, nr 1 (IF: 0,618).
  • Urban, Perceived quality versus quality of processes: a meta concept of service quality measurement, The Service Industries Journal, 2013, z. 33, nr 1/2 (IF=1,017).
  • Urban, ISO 9001 as a tool for supporting strategic advantages, Transformations in Business & Economics, 2012, z. 11, nr 3 (IF=0,459).
  • Urban, Jakość usług w perspektywie klienta i organizacji. W kierunku zintegrowanej metodyki pomiaru, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok 2013.
  • E. Gudanowska, A.M. Olszewska, Techniki projakościowe wykorzystywane w podlaskich przedsiębiorstwach – wyniki badania wybranych jednostek, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria: Organizacja i Zarzadzanie, 2014, z. 73.
  • Jaroszewicz J., Godlewski M., Kontrola jakości zbiorników ciśnieniowych z wykorzystaniem systemu wideo-ultradźwiękowego, Aparatura Badawcza i Dydaktyczna, 2012, t. 17, nr 1.

Zespół badawczy zaangażowany w problemy zarządzania jakością składa się z trzech samodzielnych pracowników nauki posiadających stopień doktora habilitowanego, a także sześciu pracowników w stopniu doktora. W badania z zakresu zarządzania jakością angażują się również młodzi pracownicy nauki z tytułem magistra. Badacze zajmujący się zarządzaniem jakością działają zazwyczaj w małych zespołach formowanych na potrzeby indywidualnie określanych projektów badawczych.

Szkoła Naukowa w zakresie logistyki

Kolejnym z istotnych nurtów badawczych podejmowanych na Wydziale oraz jedną z osi rozwoju naukowego pracowników jednostki jest zarządzanie łańcuchem dostaw i logistyka. Prowadzone obecnie badania dotyczą przede wszystkim pomiaru i oceny funkcjonowania łańcuchów dostaw, wymiany informacji w łańcuchach dostaw oraz procesów integracji i kształtowania relacji międzyorganizacyjnych w łańcuchach dostaw. Efektem przeprowadzonych badań jest miedzy innymi identyfikacja determinantów oraz etapów rozwoju relacji w łańcuchach dostaw oraz analiza znaczenia kształtowania w łańcuchach dostaw relacji opartych na zaufaniu. Przeprowadzone badania pozwoliły także na wyodrębnienie, w kontekście zaufania, cech specyficznych sektora budowlanego w Polsce oraz budowlanych łańcuchów dostaw. Przeanalizowano, jaki wpływ na zaufanie międzyorganizacyjne ma sposób wyboru partnerów biznesowych. Dokonano identyfikacji czynników determinujących rozwój relacji partnerskich w budownictwie. Opracowano model zaufania międzyorganizacyjnego w łańcuchach dostaw w budownictwie z wykorzystaniem modelowania równań strukturalnych.

Zagadnienia badawcze podejmowane w ramach szkoły naukowej obejmują także budowanie strategii cenowych w przedsiębiorstwach transportowych, optymalizację procesów transportowych, modele biznesowe w sektorze TSL, analizę systemów obsługi logistycznej klienta oraz miejskie systemy transportowe. W ramach badań, prowadzonych przez zespół realizujący Szkołę Naukową,  opracowano również modele dojrzałości łańcuchów dostaw – badania te miały charakter koncepcyjny. Zastosowano metodę analogii i wykorzystano dorobek innych obszarów naukowych (zarządzania projektami) do identyfikacji dojrzałości procesowej łańcuchów dostaw.

Wydział aktywnie uczestniczy także w pracach badawczych dotyczących rozwoju korytarzy transportowych: Rail Baltica oraz Nowego Jedwabnego Szlaku (NJS). Celem międzynarodowego projektu Rail Baltica Growth Corridor współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Regionu Morza Bałtyckiego 2007-2013 (inicjatywa związana z budową europejskiego kolejowego korytarza transportowego Rail Baltica) było stworzenie transnarodowej platformy współpracy pomiędzy publicznymi i prywatnymi organizacjami działającymi na rzecz rozwoju połączenia kolejowego ciągnącego się od Berlina, przez Poznań, Warszawę, Białystok, Kowno, Rygę, aż do Tallina. W ramach badań nad NJS analizowano strategię rozwoju NJS jako nowego euroazjatyckiego korytarza transportowego, potencjał handlowy i stopień przygotowania pod względem logistycznym krajów Europy Środkowej i Wschodniej jako potencjalnych uczestników tego przedsięwzięcia, jak również antycypowane korzyści dla podmiotów gospodarczych z Polski i województwa podlaskiego w szczególności. Wyniki badań prezentowano na krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych oraz w ramach organizowanego przez zespół badawczy panelu poświęconego NJS w trakcie Wschodniego Kongresu Gospodarczego (wrzesień 2016).

W celu interkontynentalnej wymiany wiedzy z zakresu logistyki został powołany wspólnie przez Wydział Zarządzania Politechniki Białostockiej oraz Zhejiang University Ningbo Institute of Technology Międzynarodowy Chiński i Środkowo-Wschodnioeuropejski Instytut Logistyki i Nauki o Usługach. Wymiernym efektem współpracy jest między innymi cykliczna międzynarodowa szkoła letnia logistyki.

Szkoła Naukowa w zakresie zarządzania marketingiem

Obszar zarządzania marketingowego jako subdyscypliny w naukach o zarządzaniu ewoluuje i zdecydowanie wykracza poza wcześniej upowszechniany w literaturze przedmiotu wymiar instrumentalny i narzędziowy. Obowiązujące koncepcje zarządzania marketingiem ugruntowują oraz niezmiennie potwierdzają rosnącą rangę klientów w budowaniu potencjału przedsiębiorstwa. Wymuszają tym samym pogłębioną eksplorację obszarów oraz czynników determinujących szeroko rozumiany proces budowania relacji i związków z rynkami docelowymi, zarówno w kontekście relacji B2B jak i relacji B2C. Wzrasta również organizacyjny i interpersonalny wymiar zarządzania marketingowego, jako czynnika wzmacniającego potencjał przedsiębiorstwa w sensie jego kreatywności oraz zdolności relacyjnych.

Badania prowadzone na Wydziale inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej w pełni wpisują się w obowiązujące w nauce zarządzania marketingiem trendy. Ich zakres tematyczny jest efektem realizowanych badań empirycznych oraz rozważań teoretycznych prowadzonych głównie w zakresie zachowań nabywców i konkurentów oraz szeroko pojętych działań marketingowych organizacji różnego typu.

Wyniki prowadzonych w ramach szkoły naukowej badań wskazują na sektorowość jako ważny czynnik determinujący proces kreowania relacji z klientem. Potwierdzają istnienie „specyfiki relacyjnej”, oznaczającej zbiorowość właściwych dla grupy przedsiębiorstw wyróżników, determinujących ich zdolności relacyjne. Rezultaty prowadzonych prac badawczych wskazują, iż posiadany przez organizację potencjał relacyjny (postrzegany przez pryzmat wytworzonych związków z interesariuszami, w tym przede wszystkim z klientami) wpływa na kształtowanie jej kompetencji wyróżniających, umacnia pozycję konkurencyjną, a także wywiera wpływ na strategie komunikacyjne i wizerunkowe. Badania prowadzone w obszarze relacji z klientem oraz zdolności relacyjnych organizacji, zdecydowanie poszerzają kategorię klienta i odbiorcy. Zgodnie z obecnie ukonstytuowanymi w marketingu relacji trendami, klientem jest nie tylko odbiorcą oferty, ale także każdy interesariusz przedsiębiorstwa (m.in. instytucje sfery edukacji, w tym uczelnie wyższe), partycypujący w procesie wymiany, w tym wymiany wiedzy i wartości.

Zarządzanie marketingiem we współczesnej nauce o zarządzaniu wyróżnia także koncentrowanie się na relacjach partnerskich i interpersonalnych, bowiem niezbędnym elementem wszystkich relacji jest zaufanie.  Wykonawcy szkoły naukowej zajmują się zaufaniem instytucjonalnym oraz zaufaniem opartym na kompetencjach. Koncertują się na roli zaufania w kontaktach lekarzy z pacjentami, opracowując między innymi koncepcję zaufania w relacji lekarz-pacjent. Zagadnienie zaufania jest również przedmiotem licznych badań związanych z aktywnością konsumentów w środowisku internetowym i e-biznesie.

W ramach szkoły naukowej podjęto również tematykę działań marketingowych ze szczególnym uwzględnieniem kwestii związanych z wizerunkiem i tożsamością marki terytorialnej, w tym w głównie marki miejskiej i brandingu miasta. W badaniach problematyki dotyczącej brandingu miasta przyjęto głównie perspektywę „wejścia”, skupiając się na aspektach związanych ze strategicznym procesem budowania marki miejskiej. Celem poznawczym realizowanych badań stała się próba opracowania teoretycznych podstaw budowania marki miasta ze szczególnym uwzględnieniem elementów formułowania jej tożsamości. Do głównych efektów badań zrealizowanych przez wykonawców szkoły naukowej w zakresie marki i brandingu miasta zaliczyć można: określenie roli interesariuszy lokalnych w procesie budowania marki miasta, propozycję klasyfikacji miast ze względu na poziom wdrożenia działań wskazujących na przyjęcie orientacji brandingowej w samorządach miejskich, identyfikację głównych kategorii wyróżników miejskiej tożsamości wykorzystywanych w procesie kreowania pożądanego wizerunku miasta/budowania marki miejskiej i określenie cech samorządów miejskich różnicujących spektrum atrybutów wykorzystywanych w strategiach brandingowych miast, ustalenie deskryptorów składających się na osobowość marki miasta, definiowanych w strategiach brandingowych samorządów miejskich (w tym również wyodrębnienie specyficznych wymiarów osobowości marki właściwych jedynie marce miejskiej).